Sanartsal Sözlük

Sanatın dilini, tarihini, düşüncesini ve görünmeyen ayrıntılarını keşfetmek isteyenler için özgün bir başvuru kaynağı.

elifsahin Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 11:50
Kâğıt henüz yaygınlaşmamışken çok kıymetli fermanlar ve görkemli tezhipler için buzağı derisinin kireçle temizlenip sünger taşıyla kağıt inceliğine dek gerilerek inceltildiği en lüks parşömen türüdür. Işığa tuttuğunuzda kadifemsi bir yarı saydamlık taşır.
Prepared from delicate calfskin stretched taut over wooden frames and scraped smooth with pumice, this finest grade of parchment held Europe's most lavish illuminations and royal charters with velvety translucence.
0
ahmetyilmaz Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 11:49
Bezir yağı veya çıra isinin arap zamkıyla havan içinde günlerce dövülüp yıllandırılmasıyla hazırlanan kadim siyah hat mürekkebidir. Metal tuzları içeren Avrupa demir mazı mürekkebi zamanla kâğıdı asitle yakıp delerken, is mürekkebi asla solmadan ve kâğıdı çürütmeden bin yıl yaşar.
Ground for days in a mortar from pine or linseed lampblack soot and gum arabic, traditional carbon ink stays neutral and archival. Unlike European iron-gall ink that eats acidic holes through old paper, lampblack remains pitch-black for a millennium.
0
freskocu Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 11:48
Eski el yazmalarında satır başlarını, bölüm başlıklarını ve cümle duraklarını ayırmak için siyah mürekkebin yanında kullanılan cıva sülfür (zinober) kökenli parlak kırmızı mürekkeptir. İngilizcedeki 'red-letter day' ya da 'rubric' kelimesi de kırmızı anlamına gelen Latince kökten aynı kitap geleneğine uzanır.
Beside black carbon ink, medieval and Ottoman scribes kept bright vermilion red ink handy to signal chapter headings and pauses—giving rise to 'rubric' and 'red-letter' in English.
0
fircaiscisi Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 10:43
Quilling (kâğıt kıvırma sanatı), ince şeritler hâlinde kesilmiş renkli kâğıtların özel uçlu bir iğne etrafında sarılarak kıvrımlı halkalar, damlalar ve sarmallar oluşturulup dikine yapıştırılmasıyla yapılan kabartma tekniğidir. Kâğıdın yalnızca kenar kalınlığını kullanarak ışık-gölge alanları yaratır. Rönesans döneminde kitap kenar süslemelerinde de benzer örnekleri görülmüştür.
Paper quilling rolls narrow strips of colored paper into coiled spirals, teardrops, and scrolls glued on edge to form intricate relief compositions. Exploiting the shadow depth of thin paper edges, it dates back to Renaissance filigree book ornaments.
0
tolgakorkmaz Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 10:42
El yapımı kâğıt, pamuk, keten, dut kabuğu veya geri dönüştürülmüş bitki liflerinin dövülüp su içinde süspansiyon haline getirildikten sonra elek kalıplarla (deckle) süzülüp kurutulmasıyla üretilen zanaat ve sanat alanıdır. Doğal dokulu kenarları (su yollu kenar) ve içine katılan çiçek ya da ipliklerle kâğıdın kendisini esere dönüştürür. Baskı, suluboya ve kitap sanatçıları tarafından özellikle tercih edilir.
Handmade papermaking suspends beaten cotton, linen, or mulberry fibers in water, lifts them onto wire-mesh molds, and presses them into deckle-edged sheets. Often embedded with botanical inclusions, the paper itself functions as tactile artwork.
0
cerenpolat Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 10:41
Çiçekli ebru, 20. yüzyılda Necmeddin Okyay tarafından geliştirilen ve su yüzeyinde lale, gül, karanfil, sümbül veya menekşe gibi çiçeklerin ince bizlerle tek tek çizildiği özgün Türk ebru türüdür. Genellikle hafif renkli bir neftli zemin üzerine uygulanır. Su üzerindeki geçici resmi kâğıda aktardığı için yüksek el hızı ve denge gerektirir.
Floral marbling, pioneered in the 20th century by Necmeddin Okyay, delicately shapes tulips, carnations, roses, and hyacinths directly atop the liquid bath using fine needles before lifting the finished motif onto absorbent paper.
0
denizaksoy Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 10:40
Gelgit ebrusu, tekne yüzeyine atılan renklerin ince bir biz veya tarak yardımıyla birbirine dik ileri-geri hareketlerle taranması sonucu oluşan dalgalı ve ritmik ebru desenidir. Hareket yönüne göre taraklı ebru, şal ebrusu ve bülbül yuvası gibi alt varyasyonlar türetilir. Hareketin hızı dalga sıklığını doğrudan belirler.
Gelgit (nonpareil/combed) marbling pulls pigments back and forth across the bath in rhythmic perpendicular passes using a stylus or fine-toothed comb. Variations in spacing and turn direction yield shawl, wave, and nightingale-nest patterns.
0
fotogram Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 10:40
Hatip ebrusu, 18. yüzyıl Ayasofya hatibi Mehmed Efendi'nin adıyla anılan ve battal zemin üzerine iç içe damlatılan renklerin biz ucuyla çekilerek yıldız, yürek veya çarkıfelek biçimlerine dönüştürüldüğü klasik ebru çeşididir. Simetrik dizilimi düzenli bir ritim ve görsel zarafet sunar. Kitap yan kâğıtlarında yaygın olarak kullanılmıştır.
Hatip marbling, named after 18th-century calligrapher Mehmed Efendi, builds repeating geometric star, heart, or wheel motifs by dropping concentric pigment rings onto a marbled base and drawing through them with a stylus.
0
bariskeskin Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 10:38
Katı'a sanatı, kâğıt veya deri yüzeylerin ince kalemtraş ya da makaslarla oyularak çıkarılan parçaların (erkek oyma) veya geride kalan boşluğun (dişi oyma) zıt renkli başka bir zemin üzerine yapıştırılmasıyla yapılan geleneksel kâğıt oymacılığıdır. Osmanlı kitap sanatlarında özellikle cilt kapakları, kıtalar ve bahçe tasvirlerinde kullanılmıştır. Tek bir kâğıttan hem pozitif hem negatif iki ayrı eser çıkabilir.
Katı'a is a delicate traditional paper- and leather-cutting art in which finely carved motifs (positive) or their remaining stencils (negative) are mounted onto contrasting paper grounds. Flourishing in Ottoman book arts, it turns negative voids into luminous ornament.
0
avantgarderuh Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 10:37
Origami, Japoncada katlamak ve kâğıt sözcüklerinden türeyen ve kâğıdı kesmeden ya da yapıştırmadan yalnızca geometrik katlamalarla üç boyutlu figürlere dönüştüren geleneksel ve çağdaş sanat dalıdır. Tek bir kare sayfadan hayvanlar, çokyüzlüler ve karmaşık mühendislik yüzeyleri üretilebilir. Günümüzde uzay mühendisliğinden mimari yapılara kadar ilham vermektedir.
Origami is the Japanese art of paper folding that transforms a flat sheet into intricate three-dimensional figures solely through geometric creases without cutting or glue. Beyond traditional motifs, mathematical origami now informs aerospace deployable structures and architecture.
0
ipektekin Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16.11.2026 10:36
Battal ebru, öd ve su karışımıyla yoğunlaştırılmış tekne üzerine at kılı fırçalarla serpilen toprak boyaların bizle müdahale edilmeden doğal yayılımı sonucu elde edilen en eski ve temel ebru türüdür. İlk atılan renkler birbirini iterek mermer damarlarını andıran organik halkalar oluşturur. Diğer tüm çiçekli ve taraklı ebru çeşitlerinin alt zeminini hazırlar.
Battal ebru (stone marbling) is the foundational form of traditional Turkish paper marbling, created by flicking ox-gall-treated mineral pigments onto thickened size water without subsequent combing. Naturally expanding drops form organic stone-like veins and establish the ground for advanced marbling patterns.
0
Sanartsal

Özgür düşünce, özgür sanat ve bilgi rehberi

Ana Sayfa Sözlük
Hakkımızda Arama
Palimpsest Yarım ses

Site Mimarı © 2026, Tüm Hakları Saklıdır.