Sanartsal Sözlük

Sanatın dilini, tarihini, düşüncesini ve görünmeyen ayrıntılarını keşfetmek isteyenler için özgün bir başvuru kaynağı.

eceyalcin

Kusursuz İtibar (100)? Yazar
15
Toplam Girdi
0
Toplam Beğeni
0
Takipçi
Batı Afrika toplumlarında kora ya da balafon eşliğinde kabilelerin soy kütüğünü, antlaşmalarını, kahramanlıklarını ve toplumsal hafızasını ezberden okuyup aktaran yürüyen tarih kütüphanesi niteliğindeki ozanlardır. Sözlü tarih geleneğinde bir griot yaşlandığında koca bir arşiv yanmış sayılır.
Siyasi ya da dini kırılma dönemlerinde eski düzeni simgeleyen heykellerin burunlarının kırılması, mozaiklerdeki yüzlerin sıvanması ve tasvirlerin sistematik olarak yok edilmesi dalgalarıdır. Sanatın yalnızca seyredilen süs olmadığını, iktidarların ondan neden bu kadar korktuğunu gösteren en sert tarihsel kanıt.
Ritüel maskeleri, dünyanın farklı yerel kültürlerinde tören, mevsim geçişi, şifa, yas veya atalarla bağ kurma amacıyla ahşap, deri, kil ve bitkisel liflerden üretilen törensel yüz örtüleridir. Maskeyi takan kişi günlük kimliğinden sıyrılarak mitolojik ya da ruhani bir varlığın temsilcisine dönüşür. 20. yüzyıl başında Kübizm ve Ekspresyonizm gibi modern sanat akımlarını derinden etkilemiştir.
Yaylı çalgı icracısının yayı neredeyse tahta köprüye değecek kadar aşağı çekerek çaldığı teknik; sesin temel sıcaklığı kaybolur ve yerini metalik, camsı, doğuşkanlarla dolu buz gibi bir fısıltı alır. Gerilim ve korku sineması müziklerinin vazgeçilmez yay hilesidir.
Altın varak, saf altının dövülerek mikron inceliğinde yapraklar hâline getirilmesi ve ahşap, alçı, cam veya taş yüzeylere özel yapıştırıcılar (miksyon veya astar) yardımıyla kaplanması tekniğidir. Yüzeye ışığı yansıtan sıcak ve kalıcı bir değer kazandırır. Çerçeve sanatından ikona ve mimari kubbe bezemelerine dek asırlardır kullanılır.
Biyomimikri tasarımı, doğadaki canlıların milyonlarca yılda geliştirdiği yapısal, malzeme ve enerji verimliliği çözümlerini gözlemleyerek tasarım problemlerine uyarlama yaklaşımıdır. Kuş kanadı aerodinamiği, nilüfer yaprağının su iticiliği veya bal peteğinin hafif dayanıklılığı başlıca ilham kaynaklarıdır. Doğayı yalnızca şeklen kopyalamak yerine işleyiş mantığını öğrenir.
İznik çinisi, 15. ve 17. yüzyıllar arasında İznik atölyelerinde üretilen, parlak beyaz zemini ve kabartmalı mercan kırmızısı (domates kırmızısı) rengiyle dünyaca ün kazanmış seramik sanatıdır. Lale, karanfil, sümbül ve bahar dalları natüralist bir üslupla sır altına işlenmiştir. Rüstem Paşa Camii ve Topkapı Sarayı başlıca başyapıtlarını barındırır.
Bir temel sesle birlikte ortaya çıkan daha yüksek frekanslı bileşenlerdir. Harmonik doğuşkanlar temel frekansın tam sayı katlarında bulunur; ses renginin oluşmasında önemli rol oynar.
Figür zemin ilişkisi, algıda bir biçimin öne çıkarken çevresinin arka plan olarak düzenlenmesidir. Belirsiz görüntülerde figür ile zemin yer değiştirebilir.
İkonalar dünyevi bir benzerlik sunmaktan ziyade, inananları doğrudan azizlerin ve Mesih'in tinsel varlığına bağlayan kutsal bir pencere olarak görülmüştür.
Sokak duvarlarındaki yırtık afişlerin üst üste binmiş parçaları (affichisme), kentsel hafızanın kendiliğinden oluşan canlı bir palimpsest örneğidir.
Resimde tonlama, tek bir rengin açıktan koyuya doğru kademeli olarak derecelendirilmesiyle nesnelerin ışık alan ve gölgede kalan yüzeylerini tanımlar.
Düz bir zemin üzerinde kabartılan rölyef; alçak kabartma (bas-relief) ve yüksek kabartma (haut-relief) türleriyle iki boyut ile üç boyut arasında eşsiz bir köprüdür.
Linolyum malzemenin yumuşak yapısı, sanatçının cesur oyuklar ve yüksek kontrastlı siyah-beyaz zıtlıklar üreterek grafik ifadeyi yalınlaştırmasını kolaylaştırır.
Yüksek Rönesans'ın dengeli uyumuna tepki olarak 1520'lerde doğan Maniyerizm; uzatılmış insan gövdeleri, yapay duruşlar ve gerilimli renklerle kendine özgü bir zarafet yarattı.
Griot Geleneği 0 Toplam Beğeni
Batı Afrika toplumlarında kora ya da balafon eşliğinde kabilelerin soy kütüğünü, antlaşmalarını, kahramanlıklarını ve toplumsal hafızasını ezberden okuyup aktaran yürüyen tarih kütüphanesi niteliğindeki ozanlardır. Sözlü tarih geleneğinde bir griot yaşlandığında koca bir arşiv yanmış sayılır.
İkonoklazm 0 Toplam Beğeni
Siyasi ya da dini kırılma dönemlerinde eski düzeni simgeleyen heykellerin burunlarının kırılması, mozaiklerdeki yüzlerin sıvanması ve tasvirlerin sistematik olarak yok edilmesi dalgalarıdır. Sanatın yalnızca seyredilen süs olmadığını, iktidarların ondan neden bu kadar korktuğunu gösteren en sert tarihsel kanıt.
Ritüel Maskeleri 0 Toplam Beğeni
Ritüel maskeleri, dünyanın farklı yerel kültürlerinde tören, mevsim geçişi, şifa, yas veya atalarla bağ kurma amacıyla ahşap, deri, kil ve bitkisel liflerden üretilen törensel yüz örtüleridir. Maskeyi takan kişi günlük kimliğinden sıyrılarak mitolojik ya da ruhani bir varlığın temsilcisine dönüşür. 20. yüzyıl başında Kübizm ve Ekspresyonizm gibi modern sanat akımlarını derinden etkilemiştir.
Sul Ponticello 0 Toplam Beğeni
Yaylı çalgı icracısının yayı neredeyse tahta köprüye değecek kadar aşağı çekerek çaldığı teknik; sesin temel sıcaklığı kaybolur ve yerini metalik, camsı, doğuşkanlarla dolu buz gibi bir fısıltı alır. Gerilim ve korku sineması müziklerinin vazgeçilmez yay hilesidir.
Altın Varak 0 Toplam Beğeni
Altın varak, saf altının dövülerek mikron inceliğinde yapraklar hâline getirilmesi ve ahşap, alçı, cam veya taş yüzeylere özel yapıştırıcılar (miksyon veya astar) yardımıyla kaplanması tekniğidir. Yüzeye ışığı yansıtan sıcak ve kalıcı bir değer kazandırır. Çerçeve sanatından ikona ve mimari kubbe bezemelerine dek asırlardır kullanılır.
Biyomimikri Tasarımı 0 Toplam Beğeni
Biyomimikri tasarımı, doğadaki canlıların milyonlarca yılda geliştirdiği yapısal, malzeme ve enerji verimliliği çözümlerini gözlemleyerek tasarım problemlerine uyarlama yaklaşımıdır. Kuş kanadı aerodinamiği, nilüfer yaprağının su iticiliği veya bal peteğinin hafif dayanıklılığı başlıca ilham kaynaklarıdır. Doğayı yalnızca şeklen kopyalamak yerine işleyiş mantığını öğrenir.
İznik Çinisi 0 Toplam Beğeni
İznik çinisi, 15. ve 17. yüzyıllar arasında İznik atölyelerinde üretilen, parlak beyaz zemini ve kabartmalı mercan kırmızısı (domates kırmızısı) rengiyle dünyaca ün kazanmış seramik sanatıdır. Lale, karanfil, sümbül ve bahar dalları natüralist bir üslupla sır altına işlenmiştir. Rüstem Paşa Camii ve Topkapı Sarayı başlıca başyapıtlarını barındırır.
Doğuşkanlar 0 Toplam Beğeni
Bir temel sesle birlikte ortaya çıkan daha yüksek frekanslı bileşenlerdir. Harmonik doğuşkanlar temel frekansın tam sayı katlarında bulunur; ses renginin oluşmasında önemli rol oynar.
Figür Zemin İlişkisi 0 Toplam Beğeni
Figür zemin ilişkisi, algıda bir biçimin öne çıkarken çevresinin arka plan olarak düzenlenmesidir. Belirsiz görüntülerde figür ile zemin yer değiştirebilir.
Bizans Sanatı 0 Toplam Beğeni
İkonalar dünyevi bir benzerlik sunmaktan ziyade, inananları doğrudan azizlerin ve Mesih'in tinsel varlığına bağlayan kutsal bir pencere olarak görülmüştür.
Palimpsest 0 Toplam Beğeni
Sokak duvarlarındaki yırtık afişlerin üst üste binmiş parçaları (affichisme), kentsel hafızanın kendiliğinden oluşan canlı bir palimpsest örneğidir.
Tonlama 0 Toplam Beğeni
Resimde tonlama, tek bir rengin açıktan koyuya doğru kademeli olarak derecelendirilmesiyle nesnelerin ışık alan ve gölgede kalan yüzeylerini tanımlar.
Rölyef 0 Toplam Beğeni
Düz bir zemin üzerinde kabartılan rölyef; alçak kabartma (bas-relief) ve yüksek kabartma (haut-relief) türleriyle iki boyut ile üç boyut arasında eşsiz bir köprüdür.
Linol Baskı 0 Toplam Beğeni
Linolyum malzemenin yumuşak yapısı, sanatçının cesur oyuklar ve yüksek kontrastlı siyah-beyaz zıtlıklar üreterek grafik ifadeyi yalınlaştırmasını kolaylaştırır.
Maniyerizm 0 Toplam Beğeni
Yüksek Rönesans'ın dengeli uyumuna tepki olarak 1520'lerde doğan Maniyerizm; uzatılmış insan gövdeleri, yapay duruşlar ve gerilimli renklerle kendine özgü bir zarafet yarattı.
Sanartsal

Özgür düşünce, özgür sanat ve bilgi rehberi

Ana Sayfa Sözlük
Hakkımızda Arama
Palimpsest Yarım ses

Site Mimarı © 2026, Tüm Hakları Saklıdır.