Sanartsal Sözlük

Sanatın dilini, tarihini, düşüncesini ve görünmeyen ayrıntılarını keşfetmek isteyenler için özgün bir başvuru kaynağı.

sinankaraca

Kusursuz İtibar (100)? Yazar
16
Toplam Girdi
0
Toplam Beğeni
0
Takipçi
Anadolu'dan İrlanda'ya ve Balkanlar'a kadar ölüm, ayrılık ya da felaket karşısında kadın ağıtçıların önceden yazılmamış içli ezgiler ve doğaçlama dizelerle topluluğun yasını görünür kıldığı kadim sözlü halk sanatıdır. Acıyı tek kişinin omzunda bırakmayıp herkesin birlikte ağlayabileceği ortak bir ritüele çevirir.
Robotikçi Masahiro Mori'nin 1970'te çizdiği grafikle gösterdiği üzere bir kukla veya dijital karakter insana benzemeye yaklaştıkça sempati duyarız; ama neredeyse tam insan gibi görünüp göz kırpması ya da ten hareketi milim yapay kalınca birden midemize garip bir ürperti oturur.
Anadolu halı motifleri, dokunan her düğümün ardında bereket, nazar koruması, aşk, ayrılık veya soy aidiyeti gibi anlamlar taşıyan ortak bir görsel alfabe oluşturur. Pıtrak, muska, hayat ağacı, akrep ve kuş motifleri nesilden nesile bölgesel kimlikleri koruyarak aktarılır. Sözsüz bir iletişim ve bellek kaydı niteliği taşır.
Arnold Schoenberg'in Pierrot Lunaire eserinde doruğa taşıdığı, solistin notaya basar basmaz o perdede kalmayıp sesi konuşma gibi yukarı ya da aşağı kaydırdığı 'konuşma-şarkı' tekniğidir. Şarkı söylerken sayıklamaya ya da kâbus görmeye en yakın vokal anlatım biçimidir.
Telkâride kullanılan ikili bükülmüş tel (kıvırma) çıplak gözle bakıldığında yüzeye küçük boncuk dizileri gibi parıltılı bir doku verir.
Haute couture defileleri doğrudan günlük satıştan çok, bir modaevinin zanaat gücünü ve sanatsal vizyonunu sergilediği hareketli galerilerdir.
Kündekâri, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı ahşap sanatında hiç çivi veya tutkal kullanılmadan birbirine geçme parçalarla oluşturulan geometrik ahşap birleştirme tekniğidir. Ahşabın ısı ve nem değişimlerinde genleşip büzülmesine uyum sağladığı için cami minberleri ve kapı kanatları yüzyıllarca çatlamadan dayanır. Çokgen yıldız ve baklava parçaları zıvanalı çerçeveler içinde kilitlenir.
Bir ses kanalındaki kompresörün başka bir kanalın sinyaliyle tetiklenmesidir. Örneğin bas gitarın seviyesi kick davul vurduğunda kısa süreli düşürülebilir.
Görsel leitmotif, bir film veya eserde yinelenerek anlam kazanan görüntü, renk ya da nesnedir. Tekrarlar karakterin veya temanın dönüşümünü gösterebilir.
Fırça izlerinden ve duygusal lekelerden arındırılmış, son derece keskin ve berrak sınırlarla ayrılan renk blokları, resim yüzeyine mimari bir netlik kazandırır.
İnsan bedenini ve tanınabilir nesneleri görsel anlatının merkezinde tutan figürasyon, dış gerçeklikle kurulan somut ve insani bağı asla terk etmez.
Victor Vasarely ve Bridget Riley'nin siyah-beyaz zıtlıkları ve geometrik desenleriyle kurguladığı optik yanılsamalar, gözün yüzeyde hareket algılamasını sağlar.
Üst üste yapıştırılmış afiş ve kâğıt katmanlarının yırtılarak alttaki gizli katmanların açığa çıkarılması, kentsel arkeolojinin şiirsel bir eylemidir.
Tarih boyunca sanatın işlevi ritüel ve büyüden dini didaktizme, siyasi propaganda aracından saf estetik haz nesnesine kadar sürekli dönüşüm göstermiştir.
Pürüzlü bir yüzeyin üzerine konan kâğıdın kurşun kalemle sürtülerek dokusunun kopyalanması, Max Ernst'in sürrealist tesadüf yönteminin temel taşı olmuştur.
Eisenstein'ın kanıtladığı gibi farklı planların bir araya getirilmesi, tek tek çekimlerin toplamından çok daha sarsıcı ve bağımsız üçüncü bir anlam üretir.
Ağıt Geleneği 0 Toplam Beğeni
Anadolu'dan İrlanda'ya ve Balkanlar'a kadar ölüm, ayrılık ya da felaket karşısında kadın ağıtçıların önceden yazılmamış içli ezgiler ve doğaçlama dizelerle topluluğun yasını görünür kıldığı kadim sözlü halk sanatıdır. Acıyı tek kişinin omzunda bırakmayıp herkesin birlikte ağlayabileceği ortak bir ritüele çevirir.
Tekinsiz Vadi 0 Toplam Beğeni
Robotikçi Masahiro Mori'nin 1970'te çizdiği grafikle gösterdiği üzere bir kukla veya dijital karakter insana benzemeye yaklaştıkça sempati duyarız; ama neredeyse tam insan gibi görünüp göz kırpması ya da ten hareketi milim yapay kalınca birden midemize garip bir ürperti oturur.
Anadolu Halı Motifleri 0 Toplam Beğeni
Anadolu halı motifleri, dokunan her düğümün ardında bereket, nazar koruması, aşk, ayrılık veya soy aidiyeti gibi anlamlar taşıyan ortak bir görsel alfabe oluşturur. Pıtrak, muska, hayat ağacı, akrep ve kuş motifleri nesilden nesile bölgesel kimlikleri koruyarak aktarılır. Sözsüz bir iletişim ve bellek kaydı niteliği taşır.
Sprechgesang 0 Toplam Beğeni
Arnold Schoenberg'in Pierrot Lunaire eserinde doruğa taşıdığı, solistin notaya basar basmaz o perdede kalmayıp sesi konuşma gibi yukarı ya da aşağı kaydırdığı 'konuşma-şarkı' tekniğidir. Şarkı söylerken sayıklamaya ya da kâbus görmeye en yakın vokal anlatım biçimidir.
Telkâri 0 Toplam Beğeni
Telkâride kullanılan ikili bükülmüş tel (kıvırma) çıplak gözle bakıldığında yüzeye küçük boncuk dizileri gibi parıltılı bir doku verir.
Haute Couture 0 Toplam Beğeni
Haute couture defileleri doğrudan günlük satıştan çok, bir modaevinin zanaat gücünü ve sanatsal vizyonunu sergilediği hareketli galerilerdir.
Kündekâri 0 Toplam Beğeni
Kündekâri, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı ahşap sanatında hiç çivi veya tutkal kullanılmadan birbirine geçme parçalarla oluşturulan geometrik ahşap birleştirme tekniğidir. Ahşabın ısı ve nem değişimlerinde genleşip büzülmesine uyum sağladığı için cami minberleri ve kapı kanatları yüzyıllarca çatlamadan dayanır. Çokgen yıldız ve baklava parçaları zıvanalı çerçeveler içinde kilitlenir.
Yan Zincir Sıkıştırma 0 Toplam Beğeni
Bir ses kanalındaki kompresörün başka bir kanalın sinyaliyle tetiklenmesidir. Örneğin bas gitarın seviyesi kick davul vurduğunda kısa süreli düşürülebilir.
Görsel Leitmotif 0 Toplam Beğeni
Görsel leitmotif, bir film veya eserde yinelenerek anlam kazanan görüntü, renk ya da nesnedir. Tekrarlar karakterin veya temanın dönüşümünü gösterebilir.
Hard-edge Resim 0 Toplam Beğeni
Fırça izlerinden ve duygusal lekelerden arındırılmış, son derece keskin ve berrak sınırlarla ayrılan renk blokları, resim yüzeyine mimari bir netlik kazandırır.
Figürasyon 0 Toplam Beğeni
İnsan bedenini ve tanınabilir nesneleri görsel anlatının merkezinde tutan figürasyon, dış gerçeklikle kurulan somut ve insani bağı asla terk etmez.
Op Art 0 Toplam Beğeni
Victor Vasarely ve Bridget Riley'nin siyah-beyaz zıtlıkları ve geometrik desenleriyle kurguladığı optik yanılsamalar, gözün yüzeyde hareket algılamasını sağlar.
Dekolaj 0 Toplam Beğeni
Üst üste yapıştırılmış afiş ve kâğıt katmanlarının yırtılarak alttaki gizli katmanların açığa çıkarılması, kentsel arkeolojinin şiirsel bir eylemidir.
Sanatın İşlevi 0 Toplam Beğeni
Tarih boyunca sanatın işlevi ritüel ve büyüden dini didaktizme, siyasi propaganda aracından saf estetik haz nesnesine kadar sürekli dönüşüm göstermiştir.
Frottage 0 Toplam Beğeni
Pürüzlü bir yüzeyin üzerine konan kâğıdın kurşun kalemle sürtülerek dokusunun kopyalanması, Max Ernst'in sürrealist tesadüf yönteminin temel taşı olmuştur.
Montaj 0 Toplam Beğeni
Eisenstein'ın kanıtladığı gibi farklı planların bir araya getirilmesi, tek tek çekimlerin toplamından çok daha sarsıcı ve bağımsız üçüncü bir anlam üretir.
Sanartsal

Özgür düşünce, özgür sanat ve bilgi rehberi

Ana Sayfa Sözlük
Hakkımızda Arama
Palimpsest Yarım ses

Site Mimarı © 2026, Tüm Hakları Saklıdır.